Մարտիրոս Սարյան (1880-1972)

Հայաստան, 1923

Հայաստանի ազգային պատկերասրահ

  Մեծանուն հայ նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի «Հայաստան» կտավը ստեղծվել է ուղիղ 100-տարի առաջ: Այդ շրջանում նկարիչը՝ հարազատ ժողովրդի հետ միասին, ապրում էր իր հայրենիքի՝ Հայաստանի վերածնման խանդավառությունը: Այս զգացմունքով են համակված սարյանական այս սիրված աշխատանքում պատկերված հայկական բազմագույն սարերն ու ժայռերը, այգիներն ու ձորակը, հնավուրց վանքն ու երևանյան միահարկ տնակի հարթ կտուրին պարող մարդիկ:

 «Հայաստան» կտավը, ի թիվս Սարյանի այլ աշխատանքների, ցուցադրվեց 1924-ին Վենետիկի 14-րդ միջազգային ցուցահանդեսում (Biennale di Venezia): Վարպետի նկարները մեծ հաջողություն ունեցան և քննադատների բարձր արժևորմանն արժանացան: Հայաստանի կառավարությունը որոշում ընդունեց արվեստանոցով առանձնատուն կառուցել նկարչի համար:  Դա հենց այն տունն էր, որին կից հետագայում կառուցվեց Սարյանի կենդանության օրոք բացված թանգարանը: Վարպետի տուն-թանգարանը Երևանի ամենահիշարժան մշակութային կենտրոններից է: